VŨNG LẦY

THI VĂN CỘI NGUỒN


Nguyễn Quang

Chương 29

CHẲNG THÀ NGẬM MIỆNG CÒN HƠN!



Thủ Tướng Nguyễn Văn Tâm trong một lần đi kinh lý miền Bắc, đến một làng nọ rất nổi tiếng văn học. Dân làng làm rất nhiều cổng chào, cổng chào nào cũng dán đầy những câu ca ngợi thịnh đức của Thủ Tướng. Các nhân viên đi theo liền chép lại tất cả các câu ấy để trình lên cấp trên để lấy điểm. Thủ Tướng rất lấy làm bằng lòng, chỉ có hơi thắc mắc mấy chữ đại tự trên một bức hoành:

ĐẠI ĐIỂM QUẦN THẦN

Có người giải thích rằng, Thủ Tướng đi kinh lý tức là đã làm một điểm mặt tất cả các quần thần, mà đây cũng là một cuộc tổng điểm danh lớn, nên người ta mới dâng câu mừng "Đại điểm quần thần".

Có người lại bàn rằng Thủ Tướng là người đứng đầu các quan chức là người nổi bật trong số các quần thần của Hoàng đế Bảo Đại, "đại điểm quần thần" có nghĩa như thế...

Mỗi người giải thích một cách, ai cũng cho rằng mình đúng. Tới khi ai nấy ra về hết, mới có một người lại gần nói khẽ với Thủ Tướng:

-Bọn đó nó nói xấu Thủ Tướng đấy. "Đại điểm" là cái "chấm to". "Quần thần" là kẻ "bầy tôi". "Chấm to bầy tôi" nói lái lại là "Chó Tâm bồi Tây".

***

Có một ông quê ở làng Động Trung, tỉnh Thái Bình, tuổi trung niên có thời mở cửa hàng bán mộc tồn để làm kế sinh nhai. Sau này khá giả, bỏ nghề. Có một năm kia mở tiệc mừng thọ.

Có người đem tặng bức hoành phi khắc ba chữ:

ĐỘNG TRUNG XUÂN

Động trung xuân có nghĩa là làng Động Trung trẻ mãi vì chữ Xuân còn hàm nghĩa trẻ trung, rất hợp với lời chúc thọ.
Chủ nhân treo lên được vài tuần, bỗng bảo người nhà hạ xuống, đem ra chẻ củi, ai hỏi tại sao cũng không nói. Mãi sau mới có người đoán ra được rằng trong bài thơ "Thiên Thai" có hai câu:

Vãng vãng kê minh nham hạ nguyệt
Thần thần khuyển phệ động trung xuân.
(Văng vẳng bên non gà gáy nguyệt
Oang oang trước động chó chào xuân).

Thơ thì hay thật, nhưng khổ nỗi trước chữ "Động trung xuân" lại là chữ "khuyển phệ" - chó sủa - ý người tặng muốn xỏ chủ nhân về chuyện đã từng làm nghề bán thịt chó. Chủ nhân đã muốn quên đi chuyện ấy từ lâu, nay có người nhắc lại nên giận là phải.

*
Có một ông từng làm kép hề trên sân khấu, khi về già mở tiệc lên lão. Có người mừng một bức trướng:

TỬ TÔN THẰNG THẰNG
có nghĩa là con cháu đông đúc. Chủ nhân cứ thế treo lên vì có người bàn rằng bốn chữ ở chương Chung tư, Chu Nam trong kinh Thi. Chủ nhân  không ngờ  rằng người tặng bức trướng đã đem nghề cũ của mình ra diễu vì nguyên văn hai câu trong Chung tư là:

"Chung tư vũ, hoăng hoăng hề, nghi nhĩ tử tôn, thằng thằng hề".

Chữ "hề" trong các bài hát cổ chỉ là tiếng đệm cuối câu, không mang ý nghĩa gì. Nhưng trong trường hợp này thì trở thành câu nói mĩa: "tử tôn thằng thằng... hề".  
Cách mĩa mai như vậy hoặc cố tình moi móc về nghề bán "mộc tồn" ở trên cũng thế, so với đời bây giờ thì có vẻ hẹp hòi cố chấp và không hợp thời, nhưng đây là chuyện xảy ra dưới thời Pháp thuộc.

*
Thời còn thuộc Pháp ở Nam Định có một ông chuyên buôn đồ cổ. Vì nghề ông sưu tầm được nhiều bộ ấm chén, lọ sứ, độc bình, bát đĩa cổ rất quý. Ông cũng là người có theo đòi nghiên bút nhưng thi không đỗ nên xoay qua nghề buôn bán. Có Tây thực dân tên Cognacq là người có quyền thế lại cũng mê sưu tầm đồ cổ. Ông nhà buôn liền làm thân, nay tặng món này, mai món kia, toàn là những đồ cổ đời Thanh, đời Minh rất quý.

Dần dần được lòng quan Tây, coi như người nhà. Một ngày kia, ông được quan Tây đặc cách bổ đi làm Tri huyện ở một Huyện vùng trung du. Vì ông không đỗ đạt gì mà được bổ làm quan nên nhiều người vẫn gọi xách mé theo nghề cũ của ông là Huyện Chén; gọi mãi thành tên.

Làm quan ở trung du vài năm, ông bị chứng sốt rết ngã nước qua đời. Linh cữu đưa về quê hương ở Nam Định mai táng. Có ông nhà Nho viếng bốn chữ lấy trong Sở từ:

TỐNG QUÂN NAM PHỐ
Ai cũng phải chịu là hay, vì câu này có nghĩa: Tiễn đưa ông ở Nam phố, có vẻ tha thiết với bạn, chữ Nam phố lại cùng nghĩa với quê hương của ông Huyện.

Thật ra cái ẩn ý của người viếng câu này lại nằm ở chỗ khác. Ai cũng biết trong bộ đồ trà nào, ngoài cái ấm còn có một chén "tống" và bốn chén "quân". Chén tống, chén quân thì nói quá rõ cái nghề của quan Huyện có tên là Huyện Chén, ai chẳng biết. Nào phải mến tiếc đưa tiễn gì đâu.
*
Cũng thời thuộc Pháp ở miền Bắc có một ông thời trẻ có làm nghề lái lợn. Sau này bỏ nghề theo binh nghiệp lên quan. Khi mở tiệc mừng thọ có người đem tặng bức hoành phi có hai chữ to tổ bố:

ĐẠI LAI
bèn lấy làm mừng rỡ đem treo. "Những điều vĩ đại, lớn lao nó cứ trở lại mãi" thì tốt quá rồi còn muốn gì hơn nữa.
Sau, có người cắt nghĩa "đại lai" có nghĩa là "lớn lại", mới biết là mình bị chơi xỏ.

*
Không phải chỉ mấy ông nhà Nho thời trước có tật hay nói lòng vòng, ở San José ngày nay cũng có vài ông "NHÀ NHO" cũng mắc phải cái tật này! Chửi thì cứ chửi, xỏ thì cứ xỏ, mĩa thì cứ mĩa nhưng các ông nhất định không nói thẳng, các ông hay nói quanh co. Các ông nhà Nho ngày trước dùng lối nói quanh co, vòng vo để chửi, để xỏ, để mĩa những kẻ nhố nhăng, những thói hư tật xấu của người khác.

Vài ông NHÀ NHO ở San José tự biến mình thành NHÀ NHỌ khi cởi bỏ nhân cách, danh dự, quần áo nhảy xuống cái AO VOI (Our Voice) và phóng uế lên đầu nhau - theo cái cách diễn tả của ký giả Hạnh Dương. Cũng theo ông Hạnh Dương thì cái AO VOI này nó giống cái AO TRÂU ở quê ông hồi còn bé và ông cho biết ở cái ao trâu hồi ông còn là một cậu bé chăn trâu thì chỉ có mấy con trâu là phóng uế lên đầu nhau. Trẻ mục đồng hồi đó không có “khả năng” - như mấy ông ngụp lăn trong cái AO VOI ở San-Hô thành dạo nào!

Ít có người dám nghĩ trong cái bản danh sách của nhóm Our Voice để bưng bợ nghị viên “ăn cháo, đái bát” Madison Nguyễn do ông ký giả “mưu sinh bằng đầu gối” Cao Sơn vận động, ông “NHÀ NHỌ” SONG NHỊ  đã ký tên thêm cái bút hiệu HÀ VIẾT TỊNH cho đông nhân số!

Một việc làm MẤT NHÂN CÁCH như thế mà ông Song Nhị còn dám làm thì chuyện “ăn cắp tim óc” và “lường gạt tiền bạc” những nhà văn đang còn ở trong nước chỉ là ba cái chuyện… lẻ tẻ nhằm nhò gì so với việc VÌ ĐẠI NGHĨA MÁ(DISON) DIỆT NHÂN CÁCH mà ông Song Nhị đã làm? ! 

 Như mọi người đều biết, sau khi nhà văn Nguyễn Quang, nạn nhân của vụ lường gạt tiền bạc, gửi thư kêu cứu thì ông Song Nhị và nhóm của ông tuyên bố sẽ đốt số sách còn lại [sic!]. Và, ông này còn làm chuyện vô cùng gian ác là đưa tên họ, năm sinh tháng đẻ và nơi cư trú của ông Nguyễn Quang lên tờ điện báo Cội Nguồn. Ông Nguyễn Quang lại lên tiếng cầu cứu. Và chúng tôi đã lên tiếng phê bình về việc làm điềm chỉ vô cùng tàn ác và ti tiện này của ông Song Nhị. Chuyện khôi hài là ông Song Nhị và nhóm của ông ta không thể trả lời, trả vốn gì trước những sự thật không thể chối bỏ như thế lại có kẻ la làng là: “… Lão Móc Nguyễn Thiếu Nhẫn tiếp tục “chửi bới” Cơ sở Thi Văn Cội Nguồn và ông Song Nhị “lem nhem tiền bạc”.
*
Trong chuyện ra mắt sách “Viết Từ Hang Đá Nhỏ Lệ Cùng Dân” của bà Trần Khải Thanh Thủy (TKTT), mọi người đều thấy rõ vì có nhiều người lên tiếng nên ông Song Nhị và nhóm Cội Nguồn phải minh bạch tài chánh khi bà này được ra khỏi tù.
“Chuyện lạ” là mới đây trên tờ điện báo Cội Nguồn thấy có đăng thư của bà TKTT có nội dung như sau:
 “Thưa anh Song Nhị,

Tên anh là tên kép, nên nỗi buồn anh mang cũng vì thế mà nặng và đau gấp hai người khác. Thật tội cho anh quá.

Chuyện in sách giúp em, rõ ràng anh và cơ sở thi văn cội nguồn có công mà bây giờ nhiều người vẫn cứ cho là tội, mỗi lần nhắc tới việc in ấn xuất bản sách của anh, hay ra mắt tác phẩm của em, người ta lại gán cho anh cái tội tày đình ấy, thật vừa buồn cười vừa bực mình.

Thời gian này em chúi mũi vào việc viết cho xong cuốn “ở tù cộng sản, đố ai không cười” nên bận quá, cứ định viết vài hàng tới anh nhân vụ anh Nguyễn Quang mà bận quá, với lại khi chưa hiểu thì tốt nhất nên tránh ra một bên, kẻo bênh anh kiểu ấy (viết liều, viết ẩu) bằng mười hại anh.
Đọc bài viết của chị Ngọc Bích và vài dòng ngắn ngủi của chị Huệ Thu mà buồn cho nhân tình thế thái của Việt Nam. Quả là tình người trong xã hội chủ nghĩa mong manh lắm anh ạ, có lợi là bạn mà mất mối lợi thì thành kẻ thù ngay. Người đời vẫn bảo “tình mỏng thì lỗi dày” mà.
Việc của anh Quang em tiếc là cái tên ngược hoàn toàn với hành động của anh ấy. Quang là sáng mà không biết nghe ai tung tin vịt, anh ấy cứ tưởng bắt được cả đàn vịt 500 con giữa biển đỏ. Khiến anh làm ơn mắc oán, còn oan hơn cả việc ra sách cho em. Người Việt Nam mình quả là nghèo gì thì nghèo chứ ắt không nghèo tin vịt.
Chưa dò đến ngọn nguồn lạch sông, mới chỉ có túm lông vịt trong tay, anh Quang đã vội tin, thành thử nóng giận mất khôn, trút lên đầu anh và Cội Nguồn cả mớ ngôn từ “lông gà lông vịt” thật khổ.
Em vừa “trở dạ” sinh đứa con thứ 4, sau 9 tháng 10 ngày ấp ủ nỗi đau thương tù ngục để sinh nở cái oai hùng, trong chết cười ngạo nghễ. Một cuốn sách mang rất nhiều ý nghĩa trong cuộc đấu trí với bọn cai tù, chúa ngục trong nhà tù cộng sản, vậy mà qua hai buổi phát hành ở Wa DC và Charlotte, mới bán được khoảng 50 cuốn… Sao cái anh Quang “sọt”, Quang “gánh” này lại nghĩ chỉ một buổi ra mắt sách đã có thể bán được cả 500 cuốn, thu được 10.000 USD như vậy?
Sự hiểu lầm khi chưa được làm sáng tỏ thì bên này đổ lỗi cho bên kia, mối lợi nhỏ làm người ta mờ mắt, khiến anh một lần nữa bị mang tiếng xấu. Lẽ ra mua danh ba vạn, bán danh ba đồng, ông này mua danh có 1.000 USD lại được trả lại 500, nghĩa là phần in ấn còn bị đọng nhiều lắm, anh trả lại ½ như vậy là nghĩ cho ông ta chứ đâu đã nghĩ cho mình? Đúng là:
Đồng tiền không phấn không hồ,
Đồng tiền tệ bạc làm mờ lương tâm.
Thôi thì em chẳng còn biết làm gì ngoài việc trút tiếng thở dài vào… biển đỏ thay anh.
Cho em xin địa chỉ để anh Đỗ Thông Minh gửi sách đến tặng anh, anh Diên Nghị, chị Huệ Thu, Diễm Hương, Lê Diễm, hy vọng “một kho thuốc bổ, một rổ niềm vui” từ “đố ai không cười” của em sẽ làm anh và cơ sở thi văn Cội Nguồn phần nào vợi bớt tâm can.
Mãi biết ơn anh.
Em
Trần Khải Thanh Thủy”.
Ngay sau khi bức thư “mãi biết ơn anh” của bà nhà văn TKTT được đăng tải trên tờ điện báo Cội Nguồn, nhà văn Nguyễn Quang đã có thư trả lời như sau:

“Sàigòn 26-6-09
Thưa chị,


Tôi có đọc thư của Chị, vấn đề chính đó là tôi chưa bao giờ có một thư đề cập đến tiền bạc cho đến ngày 30-4-09 với Thư Kêu Cứu, yêu cầu minh bạch để Quý thân hữu giúp ra mắt sách (RMS) tiếp. Nhưng ông Song Nhị phớt lờ trước yêu cầu qua thư của Quý Nhân sĩ gửi đến cảnh báo 3 lần.

Hai là, việc bán được 400 – 500, tôi hoàn toàn không biết thực hư thế nào, ngoài mail ông Song Nhị thông báo cho tôi, nay bán 20 cuốn mốt bán 50 cuốn, bữa kia mang gởi nhà sách…như vậy làm sao tôi bảo bán được 500 trong lần RMS đầu tiên: dữ liệu ở chỗ nào? Thực tế cũng không ai nghĩ trong ngày ra mắt sách lại bán được con số lớn như vậy, nhất là với con người “sau 9 tháng 10 ngày ấp ủ nỗi đau thương ngục tù” mà còn không tin được, còn với tôi là “19 năm 9 tháng 10 ngày – án 20 năm và ở tròn 17 năm.
Đó là thời gian cưu mang Biển Đỏ Việt Nam đấy chị.
Vậy mong chị xem lại về những gì đã viết hoàn toàn cảm tính của chị, các thông tin có liên quan đều được đưa lên http://vietluan.org, trong phần thư Song Nhị gửi Nguyễn Quang.

Trân trọng
Nguyễn Quang”.

Dưới thư của ông Nguyễn Quang có ghi chú: Thư này cũng được gửi theo địa chỉ email của bà Thủy trên webcoinguon nhưng đều bị trả lại với lý do địa chỉ không thật.

*
Người ta nói: Nhà thơ là nhà tiên tri! Lúc còn sinh tiền, nhà thơ Bùi Giáng có “tiên tri” chuyện “lời qua, tiếng lại” giữa bà Trần Khải Thanh Thủy và ông Nguyễn Quang qua hai câu thơ:

“Những tưởng đầu đường thương xó chợ
Đâu ngờ xó chợ chẳng thương nhau!”

Lão Móc xin không có ý gì về chuyện này, chỉ xin ghi ra đây hai bức thư của bà TKTT và ông Nguyễn Quang để… rộng đường dư luận!

Chuyện không được bình thường là trên tờ điện báo coinguon chỉ để trơ bức thư của bà TKTT, thư trả lời của ông Nguyễn Quang cũng như các góp ý khác đều bị ông “Tần Thủy Hoàng tân thời” Song Nhị xóa sạch!

*
“Chuyện này thì ông Nguyễn Thiếu Nhẫn nói đúng. Làm gì thì làm chớ đem địa chỉ, lý lịch của tác giả một quyển sách “phản động” mà tung lên trời như thế kia có phải là muốn giết chết ông Quang hay không? Chơi vậy thì chơi với ai?”

Đây là lời góp ý của ký giả Lê Bình qua bài viết tuần trước của Lão Móc.

Không biết ý ký giả Lê Bình như thế nào khi biết ông “Tần Thủy Hoàng tân thời” Song Nhị lại giở trò bịt mồm, bịt miệng ông nhà văn Nguyễn Quang?

Còn nhớ trong vụ ra mắt sách của bà TKTT ở Nam Cali, không biết vì lý do gì bà Bích Huyền cứ nhất định đòi “bạch hóa mọi chuyện”, nhưng sau đó thì bà này lại “đòi… khép lại”, nhà thơ trào phúng Tú Nạc, lúc đó, có làm mấy câu thơ thân tặng hai bên như sau:

“Bà Huyền đã khép lại rồi
Nhưng ông Song Nhị lại đòi… mở ra
Mùi “thuyền xứ Nghệ” bay xa
Khiến cho thiên hạ hít hà hắt hơi!
Chuyện thì đã rõ mười mươi
Lại đi lấy thúng úp voi, nực cười!”

Nay, tới “chuyện lem nhem tiền bạc” với ông Nguyễn Quang, ông Song Nhị và nhóm Cội nguồn của ông lại cứ cù cưa, cù nhầy, nhắm mắt, nhắm mũi làm chuyện gian ác, ti tiện là đưa tên tuổi, nơi cư trú của ông Nguyễn Quang lên tờ điện báo Cội Nguồn; cuối cùng đưa ra bức thư của bà Trần Khải Thanh Thủy chẳng ra làm sao cả. 
Qua thư trả lời của nhà văn Nguyễn Quang cho bà Trần Khải Thanh Thủy mọi người đều thấy rõ bức thư của bà TKTT có tác dụng của cái boomerang. Trong thư, bà TKTT viết:

Đồng tiền không phấn không hồ
Đồng tiền tệ bạc làm mờ lương tâm.

Hai câu thơ này áp dụng vào ông Song Nhị thì không sai vào đâu được.

Nói thẳng thì cũng không xong
Mà nói lòng vòng cũng chẳng ai tin!
Đề nghị ông Song Nhị nên:
Chẳng thà ngậm miệng còn hơn
Nói làm chi chuyện cội nguồn nhuốc nhơ!

LÃO MÓC

***