Ta trôû laïi con ñöôøng cuõ ñeå nghe töøng böôùc chaân em, dö aâm boãng thoaùng hieän ñong ñöa trong kho taøng kyû nieäm. Ngaøy aáy, hôn saùu naêm roài, tình côø ta laïi gaëp nhau nôi saân tröôøng ñaïi hoïc naøy. Em ngô ngaùc nhö loaøi chim nhoû beù laïc loái veà trong boùng hoaøng hoân, ñoâi maét buoàn nhö haûi ñaûo hoang vu, ta ao öôùc ñöôïc laøm thuûy thuû ñaém taøu beành boàng troâi giaït. Roài muøa Thu veà, vöôøn caây nôi ñaây chöa voäi vaøng thay aùo, moät vaøi côn gioù laïnh ban mai vaø maët trôøi löôøi thöùc giaác ñuû ñeå ta tìm veà beân nhau. Ta dìu em töøng böôùc ñi, öôùc mô laïc loái trong vöôøn ñòa ñaøng vaø tìm moät loaøi traùi caám aên cho baèng ñöôïc ñeå xin ôû laïi taàn gian.
Ta chôø côn gioù laïnh ngaøy Ñoâng ñeå trao nhau töøng goùi baép maø nghe roän tieáng cöôøi. Ta mô ngoïn ñeøn ñöôøng vuït taét ñeå coøn beân nhau trong moãi böôùc ñi. Ta mong khoâng tìm ñöôïc ñaùp soá cuûa nhöõng baøi tính keùo daøi thaùng ngaøy trong thö vieän. Ta ñaõ chôø em sau moãi laàn tan hoïc vôùi nuï hoàng treân tay roän raõ nieàm tin. Ta hoùa thaân thaønh moät chaøng sinh vieân si tình thaäp thoø tröôùc coång nhaø ngöôøi yeâu nhö moät laàn trong Traø Hoa Nöõ, duø khoâng moät laàn hoø heïn.
Roài ngaøy thaùng ñi, nhöõng chieác gheá ñaù nôi saân tröôøng chöùng tích cho moät thôøi kyû nieäm, con chim nhoû ngaøy naøo nay trôû thaønh ngöôøi chuû vöôøn quen töøng ngoïn coû laù caây. Ta boãng nghe moät chuùt gì xoùt xa, ray röùt. Vaãn naéng ngaøy xöa, vaãn nhöõng con ñöôøng naêm tröôùc, coång thö vieän döôøng nhö kheùp caû loái vaøo vaø moät chuùt höông xöa cuõng taøn phai laån traùnh. Ta thaáy mình beù daïi, moäng öôùc ngaøy naøo chæ laø giaác mô traùng só Tieâu Sôn. Caùnh tay gaày cuûa keû thö sinh khoâng giöõ noåi hình boùng em laøm sao moät ngaøy giaønh laïi böùc dö ñoà. Baøi toaùn khi xöa ñaõ roõ raøng ñaùp soá, em tröôûng thaønh theo caáp soá nhaân, coøn ta daãm chaân theo caáp soá coäng. Ta muoán laøm thô ñeå trôû thaønh thi só, nhöng vaàn ñieäu naøo ñaâu, cheát caû trong tim. Möa vaãn bay trong ngaøy Ñoâng laïi. Naéng vaãn hoàng röïc rôõ ban mai. Vöôøn caây vaãn ñaâm choài moãi ñoä Xuaân veà. Coøn ta, laøm oâng laùi ñoø giaø chôø ngöôøi khaùch sang soâng khoâng bao giôø trôû laïi, moät chuùt ngheïn ngaøo cay ñaéng vaønh moâi nhö moät laàn Löu Nguyeãn nhìn caùnh haïc vuùt veà taän Trôøi. Öôùc mô laøm Töø Thöùc thì vöôøn tieân laïc loái, ta vaãn chôø em:
“Duø ñôøi ta coù coøn ñoâi caùnh laù
Xin vì ngöôøi troå heát moät muøa boâng” (LA)
Nhìn khoùi thuoác treân tay ñeå khôi doøng kyû nieäm, ly röôïu ñaéng trong ñeâm vôi bôùt noãi buoàn, ta ñaâu coøn can ñaûm nhìn loaøi chim tha töøng sôïi buoàn veà trong lôùp hoïc naêm xöa. Coøn em, leâ theâ maùi toùc taäp laøm boùng giai nhaân ñeå theâm laàn hoø heïn. Chuùng ta luøi daàn töø moät giôùi tuyeán naêm xöa, ta thu mình nhö loaøi oác treân hoang ñaûo maø beø baïn cuøng phieán ñaù rong reâu. Coøn em, aùnh saùng luøa trong toùc moãi ñoä ñeâm veà, ñaâu coøn laø caây trinh nöõ naêm xöa trong maûnh vöôøn hoang daïi maø laø caønh ñaøo khoe caû saéc höông duø cho ngaøy Ñoâng giaù reùt. Em ñi theo nhòp soáng, ta vaãn laøm caäu hoïc troø chöa moät laàn nghó ñeán ngaøy thaønh ñaït bôûi mong coøn dòp thaêm töøng daáu chaân kyû nieäm naêm xöa. Vaø em, moät laàn tuoåi möôøi taùm khoâng hai laàn tuoåi hai möôi, coù bao giôø em nhìn ñeâm hai möôi khi traêng vaøng leân muoän vôùi canh baøi tính ñieåm moãi ñoä canh khuya. Coù bao giôø em veà laïi con ñöôøng cuõ ñeå thaêm coâ gaùi lôõ thì baùn nöõ trang reû tieàn trong nhöõng ngaøy ñaàu naêm hoïc. Nhan saéc ñaõ taøn phai nhöng con choù giaø vaãn coøn luoân beân caïnh ñeå laáp noãi coâ ñôn nhö saùu naêm veà tröôùc. Em coù tìm veà lôùp hoïc naêm xöa ñeå xem gaõ si tình vaãn coøn ñoù vôùi nuï hoàng cheát haún treân tay, vaø em coù bieát noãi buoàn cuûa loaøi soûi ñaù trong nhöõng ngaøy boûng naéng. Vaéng ta, coù moät laàn naøo em cay ñaéng vaønh moâi, vaø laáy ai nhìn em trong ñeâm khuya thöùc giaác:
“khoâng coù anh nhôõ moät mai em cheát
thöôïng ñeá hoûi anh sao toùc em buoàn
sao tay gaày, sao ñoâi maét heùo hon
anh seõ phaûi cuùi ñaàu ñi veà ñòa nguïc” (NS)
TRAÀN ANH LAN
San Jose State University - 1987