Vài quan niệm giới trẻ VN hôm nay
Nguyễn Quang
Dân số Việt Nam là dân số trẻ, với trên 20 triệu người ở độ tuổi 14 – 25, hoạt động giải trí của giới trẻ lúc rảnh rỗi, tỷ lệ xem ti vi nhiều nhất 96,8%, nghe nhạc 90,8%, đi chơi với bạn bè, người yêu 85,4%, sử dụng Internet, game online trên 50%...
Sau đây là câu chuyện của hai sinh viên trên chuyến xe buýt đến Đại Học Nông Lâm, Thủ Đức –Sài Gòn.
-Sáng nào cũng ngồi ngủ trên xe buýt cho tới lúc đến trường… Một sinh viên nói với bạn bên cạnh.
-Kẻ tỉnh, người say thế giới mới hình thành thế giới chứ còn ngủ hết, thức hết sẽ đâu còn hành tinh này.
-Bạn nói có vẻ triết lý đấy…
-Không đâu, mình đang nói về một sự thật đó là đất nước mình đang đi về số âm mọi thứ, sinh viên chúng mình đều ngủ say thật ngon giấc… thậm chí không còn biết biên cương mình từ đâu đến đâu…
-Bạn cứ học sử về Cách mạng Tháng Tám, từ 1945 đến nay là được rồi, cũng chỉ đại cương đừng có nhầm Hai Bà Trưng nhảy xuống sông Tiền, Sông Hậu như các kỳ thi tốt nghiệp phổ thông vừa qua…
-Khi thiên hạ vỗ tay nếu mình không vỗ mọi người sẽ bảo mình bị què, mình cũng giả vờ ngủ như chuyện Hàn Tín luồn trôn giữa chợ đó thôi, bạn hiểu mình là được rồi cho đến khi tất cả vì lương tâm mà không còn sợ hãi…
-Bạn có người yêu khá đẹp nên phải lo thủ hạnh phúc phải không?
-Hạnh phúc được định nghĩa theo nhiều quan niệm khác nhau lắm, ở đây không có sa mạc hay rừng vắng để chúng mình ra đó mà có dịp trở lại với chính mình, nên phải lấy đây khi mọi sự đang vận động ta tạm nhắm mắt để đưa hồn về cõi tịnh tâm vậy...
-Lại triết lý nữa, không nhờ một chút triết lý sống sẽ không chịu nổi những áp lực cùng bức xúc đâu người bạn thân của tôi.
-Mình cũng đọc qua Aristotle: Hạnh phúc là mục đích và ý nghĩa của cuộc sống, là cứu cánh và mục tiêu cuối cùng với sự tồn tại của loài người. Và... ‘Sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc’ - Đó là những quyền bất khả xâm phạm được nói đến trong bản tuyên ngôn độc lập của Mỹ.
-Theo các cuộc điều tra mới đây về giới trẻ tuổi từ 14 đến 25 tại 63 tỉnh thành cho thấy, giới trẻ ngày nay có điều kiện sống tốt hơn nhiều độ tuổi cách đây 5 năm, song mức độ buồn chán cũng tăng lên đáng kể.
-Càng giàu càng trở nên buồn chán, còn nghèo như sinh viên chúng mình chật vật suốt ngày với cuộc sống …lại thấy vui, bạn còn dạy kèm không, riêng tớ phải cày tự lo vì gia đình ở quê nay đuối sức rồi!
-Mình cũng vậy, gia đình ra biển lần nào cũng suýt mất mạng với ‘tàu lạ’…
-Sao không nói Tàu cộng cho rồi…
-Đó là ‘một nghệ thuật’ trong chính trị phải không, bạn có đọc sách binh pháp nhiều không…
-Lấy gì mà đọc, vài ba cuốn Đông Chu Liệt Quốc, Tam Quốc Chí… may nhờ có internet, nhưng lại không có thì giờ nhiều… với lại vào các tiệm net xem phim sex thì không sao, còn đổ mấy trang net thông tin nhiều thường có cờ vàng bên trong, tức thời những chủ tiệm đến ‘xin can’ liền liền…nghe đồn ở Tân Định sex gì cũng có, bạn có ngang qua đó chưa…
-Đúng vậy, nhưng đi xem người xem thì thích thú hơn…cả hai cùng cười, có cả những cụ ông mới thật là vui…
-Chuyện ở VN, đi tập dưỡng sinh rồi rủ nhau vào nhà nghỉ là chuyện bình thường, tất nhiên tại các tiệm net thì có sẵn dịch vụ không cần phải đẩy đưa mất thời gian.
-Theo thống kê mới nhất cũng như các phóng sự, sinh hoạt tình dục của tuổi trẻ bây giờ sớm quá, 15-16 là tuổi trung bình đến 80% đã quan hệ nam nữ thậm chí trẻ hơn, việc nạo phá thai tăng khá cao lứa tuổi này…
-Đúng vậy, VN là một trong các nước có tỷ lệ phá thai nhiều nhất trên thế giới…và tệ buôn bán phụ nữ và trẻ em nữa, ở quê mình cũng như khắp các tỉnh thành đều có hội vợ lấy chồng Đài, Mã, Hàn… và các hội viên không bao lâu trở thành những ‘bợm nhậu’ vì những uẩn khúc từ gia đình mà người đàn ông giờ đây không còn quyền lực, mọi thứ vượt ra ngoài tầm tay trước nền kinh tế tiêu thụ mà nông thôn mỗi ngày càng chìm sâu trong bóng tối.
- Đó cũng là những nguyên nhân đưa đến bạo lực học đường, không có bố mẹ chăm sóc, phim bạo lực tràn lan, thầy cô giáo hầu như bỏ lớp chỉ lo dạy ở các lớp học thêm, giờ chính thức tại trường hầu như bỏ lững vì thầy cô không còn đủ sức để đứng lớp… Con trẻ ngày nay qua các phương tiện truyền thống cho dù luôn hai mặt nhưng đã tạo cho chúng biết so sánh nhận xét, đó chính là tâm trạng chung của giới trẻ nếu không có hướng dẫn sẽ dẫn đến lạnh lùng với xã hội hoặc phát sinh những đột biến bất thường không thể lường trước…
-Bạn có thấy bối cảnh xã hội VN hiện nay càng trẻ càng dễ buồn chán, càng già lại càng thấy vui và ham sống… và chính mình qua sự trải nghiệm nhiều khi rất buồn chán, thấy mọi thứ vô giá trị, thất vọng, có lúc muốn tự tử vì không lối thoát.
-Một xã hội với cả ngàn tờ báo mà không có lối thoát sao?
-Bạn ơi, vấn đề dù đến triệu tờ báo nhưng không có tự do tư tưởng thì cũng thế thôi, không lối thoát nằm ở chỗ đó, nói rõ hơn trên bình diện trí tuệ không được nghĩ khác những gì những nhà độc tài suy nghĩ nếu muốn yên thân….
-Còn phần dưới của dục vọng khả giác thì thỏa mái, phải không bạn, thế thì cái tứ khoái theo quan niệm như Tàu là đủ cả rồi…
-À thì bây giờ Chệt nó sao mình vậy… ‘con hơn cha nhà có phúc’, nếu cái phả hệ của Lê Chiêu Thống mà vẫn còn, nó tái phát thế thôi!
- Buồn chán! Buồn chán! Giới nữ 77,9% và thanh thiếu niên thành thị 78,9% có tỷ lệ buồn chán nhiều hơn, các đối tượng ngược lại phe tóc ngắn là 68,4% và giới trẻ nông thôn 71%.
-Bạn ơi, mình cũng đã đọc được thống kê đó, kết quả cho thấy 73,1% từng có cảm giác buồn chán, 27,6% từng "rất buồn", thấy mình vô tích sự đến nỗi không muốn hoạt động như bình thường. Có tới 21,3% từng thất vọng hoàn toàn về tương lai và 4,1% nảy sinh ý nghĩ tự tử.
- Có ít cột mỡ leo lên trượt xuống như thời của Tây cho đỡ buồn...
- Cột mỡ ngày nay đứng đầy đường mà bạn không để ý đấy thôi…
-Có lẽ mình quá chú ý đến một vấn đề khác… song, đáng chú ý, môi trường học tập có ảnh hưởng khá nhiều đến trạng thái tinh thần của nhóm dân số này. Tỷ lệ buồn chán ở nhóm thanh thiếu niên cho rằng giáo viên đối xử không công bằng với học sinh là 30,9%, gấp 2,4 lần nhóm nhận được sự đối xử công bằng. Trong hơn 1.000 người có quan điểm " chương trình học hiện nay quá tải với bản thân" thì 23% cũng buồn chán về điều này. Và như chính anh em mình và các bạn hữu, ngoài cái đại học công an khi ra trường là không thất nghiệp, còn tất cả đều cảm thấy bấp bênh và sự thực như vậy… Tương lai của mỗ cá nhân cũng như một xã hội đang nằm trong tầm bắn của các vệ tinh cùng hỏa tiển của Trung Quốc…
-Bắn thì nó sẽ bắn bất cứ lúc nào nếu tạo được cơ hội thuận tiện, như người Mỹ tấn công Iraq và có lẽ sẽ nhanh chóng hơn, nhưng sẽ không có sự ân hận như người Mỹ về chuyện đã tạo ra nguyên cớ như Iraq có vũ khí hủy diệt hàng loạt…
-Bạn có đọc sử không dù chưa phải là chính sử, người Mỹ đã tạo nên vụ nổ ở Đài phát thanh Huế để tạo nguyên cớ lật đổ Ông Ngô Đình Diệm…
-Và biết đâu ông Bin Laden… lại không là Ông CIO nào đó...
-Tại sao không gọi thẳng tên của cơ quan tình báo mà …
-Người Phương Tây họ tin Thượng Đế nên Thiên Chúa ở khắp mọi nơi và người Mỹ cũng vậy… phải cẩn thận!
- Thôi đã đến nơi rồi, xuống xe và vào giảng đường vậy, hẹn ngày mai…
***
Một ngày mai trên chuyến xe buýt, hai bạn sinh viên hôm nay không ngủ nhưng trên tay cầm tờ báo và đọc bài tổng kết của một viên Thứ trưởng Bộ giáo dục nói về thành tích của vị Bộ trưởng vừa ra đi, cả hai trao đổi với nhau:
-Bạn thấy gì qua những thành tích này…
-Chỉ toàn là khẩu hiệu, nhưng ông ta có làm gì được đâu? Cũng chỉ gồm những con số của thời kỹ trị…
-Đúng ra ông ta là một chuyên viên thì đúng hơn, người lãnh đạo không chỉ có lời nói nhưng bằng cả sự cương quyết, nhiều Hiệu Trưởng Đại học với bắng cấp Tiến sĩ giả, tham ô có hệ thống từ các Trường Cao Đẳng, Đại học nhưng ông ta đâu có làm gì được, thậm chí bị bứng trước… và ông ta ra đi xem như là một sự thất bại nên có quay lưng lại phán mấy lời ‘lỗi do cơ chế, hệ thống đã lỗi thời cùng trách nhiệm chung của nhiều vị Bộ trưởng trước đây chứ không chỉ mình tôi…’
- Ôi, ngày trước làm quan cũng thế thôi… có ai chịu làm cha ăn cướp…
-Các chuyến xe buýt hôm nay xếp thành hàng dài nối đuôi nhau và không lạng lách chỗ nào được cùng với taxi đánh võng để rước khách vì nạn kẹt xe ở Sài Gòn đều trầm trọng đến kinh hoàng, nhưng không thấy một viên chức nào trong chính quyền từ chức chỉ thấy ông nào cũng mập béo ra vì ăn nhậu tà dâm mà gia đình làm giấy khai tử chứ chưa có đồng chí nào chịu làm đơn từ chức…
-Đất nước mình rất hay không có văn hóa từ chức chỉ xảy ra các trường hợp ‘bị buộc phải từ chức’ hay ‘cưỡng bức từ chúc’… Không có ai đủ trình độ từ chức… Một xã hội chỉ có toàn là ong chúa và không có ong thợ, một nền giáo dung cốt lấy thành tích ảo tốt nghiệp 100% và cuối khóa học toàn học sinh giỏi…
Bên ngoài những chuyến xe buýt không nhúc nhích được, chỉ có những kẻ ăn mày vì lòng trắc ẩn của khách bộ hành đang kẹt xe tránh bước, nên họ cũng chật vật lắm mới lách qua để tiếp tục ăn mày…Nhìn đám người từ trí thức đến sinh viên học sinh, công nhân người làm vườn kể buôn bán đang nhướng mắt chờ đợi có sự thông xe… như sự hanh thông trong cuộc đời, nhưng quả là không, họ đang bị đẩy vào chỗ xô bồ như những đàn ong không có những con ong chúa điều khiển theo luật tự nhiên dù theo bản năng nhưng rất trật tự. Con người là ‘cây sậy biết suy nghĩ’, chủng loại sinh vật cao hơn nên có nếp sống, nếp nghĩ tạo nên văn hóa, văn minh… nhưng con người có lẽ vì quá kiêu ngạo mà đều muốn trở thành thần do đó cũng dễ hiểu tội kiêu ngạo là trọng tội với người có tôn giáo nên không lạ gì trên bình diện tư tưởng như lời của triết gia Kierkegaard ‘Thần học chính là vô thần’.
-Đúng, bạn muốn nói về Kierkegaard... Cần phải trút bỏ mọi khát vọng hữu hạn, phải vượt qua cảnh huống giả tạo mới ... Sống vào đời là phải vượt qua phải không ?
Nguyễn Quang
