8. Hội chứng rối loạn trí tuệ, chia làm hai loại:

a. Hội chứng chậm phát triển trí tuệ: các tù nhân khi bị giam giữ đều bị giảm sút về sự phát triển trí tuệ ngoài những phản xạ để đối phó với cai tù, mưu sinh thoát hiểm rất nhanh, đây chỉ là sự quan sát trên cảm nghiệm thường nghiệm, song kiểm nghiệm chung như về tri thức hầu như tù nhân nào cũng bị quên đi rất nhiều.

Long Giao đất đỏ mù trời
Ngày như thiêu đốt, đêm thời lạnh căm
Bốn bên đồi núi bạt ngàn
Giếng sâu thăm thẳm thương thân cát lầm.

                                          Nguyễn Thiếu Nhẫn

b. Hội chứng sa sút tâm thần: đó là sự nghèo nàn suy sụp của hoạt động tâm thần, là sự suy giảm các quá trình nhận thức, sự nghèo nàn về cảm giác, sự biến đổi về nhân cách, cùng sự rối loạn về trí nhớ.

               Cụ thể: đây là hội chứng rất phổ biến, có thể nói được rằng nó là thành quả của sự tẩy não của những người cộng sản đối với kẻ thù giai cấp: cách ly khỏi xã hội nhiều năm, bỏ cho đói khát cả về tinh thần và vật chất đã khiến các tù nhân lần lượt trở nên khủng hoảng đến rối loạn tâm thần, sự hiểu biết về con người và thế giới bên ngoài bị thu dần lại chỉ còn là những quá khứ và cũng phai dần trong bốn bức tường luôn vây kín. Con người bị giam hãm dần trở nên ít nói và có muốn nói cũng không biết nói với ai, chứng câm dần dần đến gần một cách tự nhiên khiến con người ngày càng trở nên lạnh lùng, vô cảm.

 

Ta đếm sỏi mòn dưới gót chân
Khắc sâu nghìn dấu tuổi phong trần
Mang theo gánh nặng đời lưu xứ
Máu rỉ vai trần giọt tủi thân
Hạo Nhiên Nguyễn Tấn Ích