16. Loạn tâm thần lúc “thai nghén và phát minh” các học thuyết.
Sự suy nghĩ thái quá, cũng như lo lắng trước sự cùm kẹp nếu học thuyết ra đời khiến các lãnh tụ trong tù thường bị các rối loạn tâm thần, như trầm cảm, hoặc tiền loạn tâm thần.
Cụ thể: như lo lắng đứa con tinh thần của mình sẽ ra đời như thế nào, có nội dung ra làm sao. Và phải giữ bí mật như thế nào để không bị vào kiên giam vì không ai “ thắp đèn mà giấu dưới gầm giường”. Và hơn nữa có những điều cần công bố:
Rồi đây, rồi mai sau, còn chi?
Ngọc đá cũng thành tro lụa tre dần mục nát
Với thời gian lê vết máu qua đi
Còn mãi chứ! Còn Trái Tim Bồ Tát
Vũ Hoàng Chương
Cụ thể: các rối loạn thường gặp là những cơn lo âu, những biểu hiện Hysterie như những đòi hỏi có sự cảm thông của tha nhân của sự công nhận về học thuyết của mình.
Cụ thể: những rối loạn tâm thể như các bệnh ngoài da, chứng đau bao tử, tăng tiết nước bọt.
Cụ thể: lo lắng cho con đẻ tinh thần của mình không được công nhận, họ suy nhược chán nản, than phiền, đôi khi mất ngủ.
17. Hội chứng rối loạn tâm thần trong các bệnh chuyển hoá và dinh dưỡng.
Cụ thể: trong bệnh tiểu đường và giảm đường huyết, người bệnh có hiện tượng lo âu, nghi bệnh và đôi khi trầm cảm. Khi giảm đường huyết người bệnh có các rối loạn thần kinh như lú lẫn, co giật.
Cụ thể: trong tăng urê huyết xảy ra, người bệnh có cơn đau đầu dữ dội, giảm sút trí nhớ, co giật kiểu động kinh, rối loạn ý thức, trầm cảm hoặc cơn kích động hưng cảm.
Cụ thể: trong bệnh viêm gan, người bệnh thường mệt mỏi, đôi khi trầm cảm. Trong xơ gan, biến chứng tâm thần chủ yếu là bệnh tĩnh mạch cửa - chủ (Encéphalopathie-porto-cave). Do tăng Amoniac trong máu, người bệnh có trạng thái sững sờ, mê mộng hoặc hôn mê. Về thần kinh có dấu hiệu run tay với các cơn co giật. Có ng ười sống sót sau những cơn kinh hoàng và là nhân chứng:
Có người sống về từ địa ngục
Kể chuyện thảm sầu cõi tử sinh
Thơ Xuân Ngữ.
Cụ thể: trong bệnh thiếu máu ác tính Biermer, người bệnh có các rối loạn khí sắc, các ảo giác hoang tưởng và nghi bệnh.
Cụ thể: những người thiếu dinh dưỡng, bên cạnh các triệu chứng tiêu hoá như nôn mửa, bệnh ngoài da, người bệnh còn có các chứng lú lẫn, các cơn hưng cảm hoặc trầm cảm trong toàn cảnh nhà giam:
toàn khu nhà tù chìm vào yên lặng
yên lặng như nấm mồ hoang vắng
Thích Quảng Độ.
18.Hội chứng rối loạn tâm thần do băng hoại, vong thân:
Sau thời gian dài chịu đựng trong nhục hình, người tù dần dần sa sút về tâm thần, tư duy chậm chạp, hay quên, dễ bị xúc động, năng xuất làm việc cũng giảm hẳn, khả năng về nhận thức vẫn còn nhưng trí năng phán đoán hầu như chỉ là một sự tồn tại không còn suy luận chính xác nữa. Các tù nhân lâu năm không tránh khỏi hội chứng này, song với tâm Thiền thanh thoát:
Mái tranh khói quyện đầu làng
Dòng sông uốn khúc qua hàng thùy dương
Bóng ai thơ thẩn bên đường
Trông vời trời biển bốn phương gửi hồn
Thích Quảng Độ.
Cụ thể: các ảo giác thường gặp là ảo thính giác, đôi khi có ảo giác thị giác, ảo giác xúc giác, ảo giác nội tạng.
“Sáng chưa sáng hẳn, tối không đành
Gà lợn om sòm rối bức tranh
Ràng vách có tai, thơ có họa
Biết lòng ai đỏ, mắt ai xanh”
Vũ Hoàng Chương
Cụ thể: chủ thể thường có hoang tưởng nhất là hoang tưởng bị theo dõi, chủ thể hay lo lắng và giận giữ. Song ở đây ngược lại những kẻ vong thân thường không còn cảnh giác với công an nữa, họ có một niềm tin rất ngụy tín trong ảo giác mình đã được kẻ thù tin tưởng, cả hai an tâm đồng hành trên sự ác.
Quỉ quái sinh ra lũ cuồng ngông
Mồ mả tổ tiên cày xới hết
Đình chùa miếu mạo phá bằng không
Ông bà xem nhẹ hơn con lợn
Bố mẹ coi như khúc gỗ thông
Thích Quảng Độ.
Cụ thể: chủ thể dễ bị kích thích, hay gây gổ khóc lóc, giận giữ hay than phiền đau đầu chóng mặt, trí nhớ giảm sút và có những ý thức trong trạng thái mù mờ.
Cụ thể: chủ thể rối loạn ý thức và cảm xúc. Các rối loạn thần kinh tuỳ thuộc vào sự xung đột trong giao tiếp với các bạn tù tỷ lệ nghịch với sự tình nguyện hợp tác với kẻ thù để hại anh em tù nhân khác nhiều hay ít.
Nhân nghĩa chẳng thể bằng quyền lợi
Trời Phật cũng quy vào địa hào
Nhìn nhau kinh ngạc ai còn mất
Chẳng biết về đâu tới những đâu
Thơ Hà Thượng Nhân.
Cụ thể: chủ thể có ảo giác thường là ảo thính, các cai tù luôn có ảo thính như là là tù nhân đang trốn trại, hoang tưởng nghi ngờ lúc nào cũng nghĩ rằng tù nhân luôn nói láo. Chủ thể thường khí sắc thay đổi thất thường, dễ kích động, giận giữ vô cớ và hay lo lắng.
Có người thấy quỷ ma đú đởn
Bên tiệc máu xương của giống nòi
Thơ Xuân Ngữ.
19. Hội chứng rối loạn tâm thần trong liệt tiến triển:
Khởi đầu là một thể hiện của sự hưng phấn, tăng trí nhớ, tăng cảm xúc, có khi đi đến một cơn kích động
Cụ thể: chủ thể nói năng suồng sã, huyên thuyên, khoác lác thiếu thực tế, thiếu tế nhị như lãnh đạo trại giam nào cũng với những câu sáo ngữ:
Ta đã lưu đày ra xứ Bắc
Đất gì chứa toàn chuyện binh đao
Trùng trùng sỏi đá rừng gai nhọn
Lời nói nhân gian thiếu ngọt ngào.
Đông Anh Nguyễn Đình Tạo.
Cụ thể: có trường hợp là một trạng thái trầm cảm, chủ thể đau đầu, mất ngủ, mệt mỏi, dễ bị kích thích, khả năng làm việc giảm sút, hay than phiền và có cảm giác khó chịu trong các cơ quan nội tạng.
Cụ thể: chủ thể bắt đầu bằng sự giảm sút trí năng từ từ, khó tập trung tư tưởng và hay quên, mau mệt mỏi và, đờ đẫn và giảm khả năng phán đoán. Theo các thầy thuốc riêng, các trưởng trại giam thường đầy các bệnh hoạn cho dù bề ngoài khi xuất hiện trước các tù nhân họ luôn la ó, hô hào đầy những câu khẩu hiệu trống rỗng. Trong biểu hiện này, chủ thể có sự bắt đầu trong trạng thái tự mãn và khoái cảm một cách ngây ngô trước bao nhiêu tội ác gây ra cho nhiều người, khắp miền Nam Việt Nam không có gia đình nào mà không có người bị tù tội dưới chế độ Cộng sản.
Chiều viễn xứ xa quê lòng tê tái
Bước tha phương bao giờ em trở lại
Với quê hương là cái bóng cuộc đời
Biển Thái Bình sóng dậy mặt trùng khơi
Thuyền độc mộc vẫn chở đầy chí lớn
Hướng Dương Vũ Đình Thụy
Cụ thể: chủ thể có hành vi xâm phạm đến tập quán, đạo đức, pháp luật như ăn cắp, cởi truồng, chọc ghẹo phụ nữ. Những hành vi này nhiều ít tuỳ thuộc vào sự giảm sút trí năng của chủ thể. Chủ thể thường có hành vi vụng về, song không lấy làm e thẹn vì họ không cần biết đến những tác hại của chúng. Và tù trong cũng như tù ngoài:
Gà khôn giấu mỏ nên trọn kiếp
Khỉ dại khoe răng mới bỏ đời
Sống chết mặc bay thì yên phận
Cả tàu nhịn cỏ chắc không xuôi
Thích Quảng Độ.
Cụ thể: trong giai đoạn cuối cùng, tâm thần sa sút ngày càng trầm trọng như teo cơ, việc bài tiết không còn tự chủ, lở loét, gầy đét. Tất cả từ sự thiếu thốn vật chất với sự hành hạ con người trong cái đói khát, những đoạn thơ những bài viết nói về chiếc lon gô rất phổ biến trong các trại giam với nội dung các bạn tù xúm xít bên nhau với chiếc lon gô nước nguội sau một ngày lao động khổ sai, chiếc lon gô cũng là hình ảnh mưu sinh của các tù nhân như hành trang luôn bên mình để ‘cải thiện’.
