Ông chủ tịch vẽ bùa…

 

          Có tin mới nhất, một học sinh lớp Mười giết một cụ bà tám mươi hai tuổi để lấy tiền chơi game online! Một số tiền chỉ sáu chục ngàn đồng Việt Nam, tương đương với hơn bốn đô la Mỹ! Thoạt đầu em chỉ tính vào nhà ăn trộm nhưng không ngờ bị phát hiện, nên đã sát thủ ngay bà lão, y trở về nhà nghỉ một lúc rồi sau đó trở lại chiếm đoạt tài sản.
          Có thể cậu bé này dù ở một miền xa xôi nhưng đã linh cảm các quan toà đi nghỉ mát, tại Việt Nam có chuyện Toà không tiếp dân vì lý do đi nghỉ mát… Đối với những ai nộp đơn khiếu kiện, hỏi thăm thủ tục, kết quả thụ lý án dù là ngay tại thành phố Sài Gòn đều ngỡ ngàng khi thường xảy ra cửa phòng nhận đơn đóng im lìm, không có cán bộ toà án nào làm việc và người bảo vệ chỉ vào tấm bảng cho những ai thắc mắc: “Hôm nay toà họp, không làm việc, đề nghị thứ hai quay trở lại”. Tất cả đành quay trở về, trong đó có đương sự đến mang theo giấy hẹn của toà. Theo sự mách nhỏ của viên bảo vệ với những người cố nấn ná ở lại và tạo tình cảm với y: các quan toà đã đi nghỉ mát ở bãi biển nào đó nhân ngày phụ nữ... Đó là một nơi có mô hình của việc xét xử cho cả nước và các toà án trong thành phố cùng tỉnh thành cũng trong cách thế như vậy.
          Từ trung ương đến địa phương, theo tin từ các báo loan tải như tại tỉnh Quảng Ngãi muốn gặp lãnh đạo xã phải hẹn trước ba ngày! Đó là qui định được niêm yết ngay cổng trụ sở UBND xã Đức Chánh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Nhiều người dân nơi đây cho biết: khách đến làm việc phải hẹn trước ít nhất ba ngày, còn người dân muốn chứng nhận giấy tờ phải tốn nhiều thời gian, có khi cả tuần mới xong... Vì các quan lãnh đạo xã đi họp hoặc bận ăn cổ, tiệc cưới ma chay... Và có một ông Chủ tịch xã bất hủtận mãi Ninh Bình ngoài Bắc, thật ra là nhiều chứ không phải duy có thế, nhưng ở đây chỉ nêu điển hình. Đó là ông đã vẽ bùa cho cả nhà cùng đeo, người nào cũng có giấy khen, huy chương chiến công chống Mỹ... từ cha mẹ đến vợ ông đều gắn huy chương hết, người nào cũng có giấy chiến công tất.

Những nạn nhân bị đánh cắp thời gian biết rằng có đứng lại cũng chẳng được việc gì song ai cũng chưa muốn ra về, họ ngoảnh mặt lại trước những sảnh đường to lớn uy nghi vừa mát lạnh như khung cảnh tòa án ở Đà Lạt rồi có dịp tư lự một chút cũng như bộc bạch với ai đó cho bớt nỗi lòng dù chỉ nói nho nhỏ vì những nơi này thường được yêu cầu phải thinh lặng. Một lão ông nói: Tất cả đều là bọn quan tham mang cả triệu đô của dân đi đánh bạc, mức lương của các ông là bao nhiêu, vợ con ông làm đến chức vụ gì để quý ông người nào cũng năm bảy căn biệt thự, chưa kể các tài sản khác... và thường xuyên đi du hí như thế này, cả một lũ ăn cắp của dân từ tiền của, đất đai, thời gian... để đánh bạc và đưa hối lộ. Và khi xét xử các quan tham, nhà nước thường cũng chỉ qua loa ở cái ngọn, còn nguồn gốc tiền đó từ đâu mà có thì không chịu truy nguyên vì một điều dễ hiểu đứt dây sẽ động rừng. Như theo người dân đen đụng đến ông Bộ trưởng kia sẽ tức thời dính đến ông Tổng bí thư đảng CSVN vì họ có con cái lấy nhau cả đùm.

Từ toà án đến sân cỏ, nền bóng đá Việt Nam hy vọng sẽ sạch sẽ hơn, đó là niềm mong ước của nhiều người, thế nhưng nó là tình trạng chung về sự cá độ từ bóng đá toàn cầu: cờ gian bạc lận. Song ở Việt Nam có cái đáng thương đó là các cầu thủ quá nghèo nay cộng với lòng tham khi có cơ hội, nhất là họ thường không xuất thân từ một trường lớp nào cả nên vấn đề đạo đức nghề nghiệp như hoàn toàn là con số không to tướng, thêm vào đó là những người lãnh đạo quá nuông chiều và xem nhẹ những hành vi hư hỏng của các cầu thủ, nhất là thượng bất chính hạ tất loạn. Người đứng đầu ngành thể thao tương đương với chức Thứ trưởng cũng có tên là Dũng phạm tội hiếp dâm trẻ em đã bị truy tố khi bị bắt làm điều đồi bại công khai. Người dân đặt câu hỏi tiền ở đâu mà chúng có nhiều như thế trong khi các vận động viên thì được hưởng bao nhiêu trong những giờ tập luyện khổ cực cũng như những cuộc thi đấu mang lại những phần thưởng to lớn nhưng cuối cùng kẻ đáng được hưởng thời bị tước đoạt gần hết. Nhưng các quan lớn không ai chịu trách nhiệm, chỉ có lời: “xin người đời hãy tha thứ” của người cha của một cầu thủ là đáng trân trọng. Ông đã phát biểu trước phiên toà xét xử các cầu thủ như thế và mong phiên toà kết thúc nhanh để ông mang con về với gia đình, cũng như ông xin chịu trách nhiệm tất cả hành vi lỗi lầm của con mình về tội bán độ, bán cả danh dự quốc gia giả vờ thua trên sân cỏ bỏ mặc cho đối phương thắng.
Trong phiên toà xử các cầu thủ bóng đá bán độ danh dự quốc gia này, một người cha khác đã phát biểu: “xấu thì đã xấu, đau thì đã đau, mấy hôm nay tôi chỉ cầu mong cho nó được án nhẹ để sớm có mặt tại nhà...” Đúng là không có gì quí hơn mái ấm gia đình, dù đó là các gia đình như một thẩm phán Tòa án nhân dân Thành phố Sài Gòn đã phát biểu với các nhà báo: “Không nên quá trách các bị cáo bởi họ vốn là nông dân, ít học. Từ gốc rạ bước ra không bao lâu, các cầu thủ này được đưa lên nấc thang quá cao, trong khi than không chắc, không vững nên té ngã là điều đương nhiên”. Theo ông Thẩm phán: “cái tội lớn nhất là tội của người lớn. Không chỉ trong vụ này, qua nhiều vụ án khác cũng cho thấy người lớn chưa làm hết trách nhiệm...” Có phóng viên cười bảo: “hay không làm gì hết và có làm là làm những chuyện tầm bậy...” Vị thẩm phán tiếp: -“Khi tiếp nhận ai đó vào làm việc thì chỉ biết làm sao để khai thác tối đa chuyên môn của họ nhằm lấy cái lợi trước mắt cho mình mà không có một sự quan tâm giáo dục. Không có một sự chuẩn bị nào về tâm lý, về lòng tự trọng, cho nên khi gặp môi trường xấu thì các em sa ngã ngay”.
Nhưng chính yếu của vấn đề như một sinh viên kêu lên với Thiện Nam: “chú ơi  trên đất nước này thiếu hẳn việc định hướng nghề nghiệp, đó là bài học đầu tiên khi bước vào đời, ngay ở các đại học chính quy cũng đều thiếu vắng chương trình này, nói chung các bác sỹ tâm lý các nhà quản trị thật sự chưa có chỗ đứng trên đất nước này và chắc chắn bao nhà lãnh đạo của đất nước cũng không biết các vị có bằng cấp chuyên môn ấy sẽ thật sự là cần thiết và đảm trách vai trò gì vì tất cả đã có sự lãnh đạo của đảng.
Dọc theo tuyến đường từ Đà Lạt về Sài Gòn, nhất là khu vực Xuân Lộc, Đồng Nai những ngôi Thánh đường, các Giáo xứ san sát nhau như nói lên một thời hoàng kim của những người Công giáo di cư chạy trốn Cộng sản từ Bắc vào Nam sau Hiệp định Geneve 1954. Cũng là dấu ấn về sự hưng thịnh phát triển của vùng này do sức cần lao của các cư dân trên vùng đất mới. Song với những ai qua lại thường xuyên nơi đây: nó chỉ là một thời đã qua. Suốt nhiều thập kỷ trôi qua dưới chế độ Cộng sản không có gì thay đổi ngoài việc làm mương rẫy hoặc chờ tiền từ nước ngoài gởi về, nếu có thân nhân di tản hay vượt biển sau khi đất nước thống nhất. Song nay bên cạnh các ngôi Thánh đường cao vút, có một sự phát triển khác lạ trên các con đường như quốc lộ số hai mươi này và bao quốc lộ khác. Chính quyền địa phương đua nhau xây dựng những công sở thật hoành tráng như ngay nơi tỉnh nghèo nhất Quảng Bình cũng cố xây nên những cơ ngơi thật tráng lệ không ai tưởng tượng nổi dù người dân hãy còn rất nghèo đến khố rách áo cơm.
Có những con đường trên các thành phố gọi là đường công sở, như Đà Lạt không chỉ có một con đường mà là cả khu đảng uỷ ở đường Nguyễn Du và các đảng chủ vẫn chưa thoả mãn nên đã có qui hoạch cùng sự xây dựng thật to lớn mới hoàn toàn tại vùng đồi khang trang Huỳnh Thúc Kháng. Và khu hành chánh nguy nga riêng biệt nữa. Quả là hai chính quyền song song trên những con đường làm xé nát đô thị ra thành từng mảnh. Hàng chục công sở liền nhau trên suốt chiều dài hàng kí lô mét hay trên những khu vực triền đồi tuyệt đẹp của thành phố nào Mặt trận tổ quốc tỉnh, Hội liên hiệp phụ nữ, Ban dân tộc miền núi, Ban tôn giáo, Hội nông dân, Trung tâm giới thiệu việc làm và dạy nghề, Thanh tra, Bảo hiểm xã hội, Thi hành án hình sự, Tòa án, Liên minh hợp tác xã, Trung tâm phòng chống bệnh xã hội, Trung tâm truyền thông giáo dục sức khoẻ, Ủy ban dân số-gia đình và trẻ em, Thành đoàn, Sở Giáo dục-đào tạo, Sở Tư pháp, Hội nhà báo, Thi hành án dân sự, Sở Lao động-thương binh và xã hội, Sở Xây dựng, Sở tài chánh, Thương mại, Kế hoạch và đầu tư, Cục thống kê, Cục thuế... Tất cả sự giàn trải ra như thế sẽ tốn kém không biết bao tiền của từ thuế của dân. Các nhà xây dựng còn có cái tâm với đất nước chỉ biết ngậm ngùi trong sự tiếc rẻ ngoài sự lãng phí cách tổ chức như thế chỉ làm xấu đi bộ mặt các đô thị. Nếu biết quản trị theo hệ thống trong hệ thống của thời công nghệ mới sẽ không lãng phí ngân sách và tiết kiệm được đất đai rất nhiều. Đó là những danh mục với các chi phí mà nếu thống kê sẽ là những con số khổng lồ. Người dân chỉ còn biết nhìn các toà nhà công quyền lộng lẫy sao mà ít kẻ qua lại như thế hay lại bận họp. Nhưng thật sự đều trong tình trạng người ít so với cảnh quan bao la của nó, những hội trường bao giờ cũng đồ sộ để trưng bày ảnh lãnh tụ vĩ đại.
Một nông dân khi lên thăm thành phố thuộc duyên hải miền Trung Việt Nam đã thốt lên với giọng địa phương đáng yêu của quê xứ vùng này: “Đi chỗ mô cũng chộ công sở là công sở! Không biết họ xây mần chi mà nhiều rứa, chỉ tốn đất, tốn tiền đóng thuế của dân”.

Các quan to không chỉ chịu làm việc những nơi to, ở nhà to, mà còn có những cái to gọi là vĩ đại... trong nỗi kinh hoàng của bao nông dân chân chất từ làng quê của mình với những đoàn xe ben ngày đêm gầm rú cày xới nát những con đường làng nơi xứ sở của họ. Xe ben chở đất đá không che bạt gây khói bụi mù trời ngay cả trong các thành phố lớn, các con đường chính ở nông thôn có xe ben ngang qua bị biến thành các ổ trâu, ổ voi không thể đi lại được. Nguy hiểm hơn tài xế của các loại xe này thường ỷ lại là tài sản của các quan to nên phóng nhanh vượt ẩu, xem thường tính mạng người đi đường, đặc biệt những chiếc xe ben của các quan thuộc vùng gọi là cái nôi của Việt cộng ở Củ Chi, khi đụng phải một ai chúng thường quay đầu xe trở lại cán đi cán lại nhiều lần cho đến chết mới thôi vì theo phóng sự điều tra của các phóng viên nếu để nạn nhân còn sống chúng phải lo toan tiền thuốc men khá nhiều tốn kém, chi bằng chỉ một lần lo toan đám ma và thương lượng với gia đình người chết hãy để lại cái đức mà bãi nại. Thật vậy ở Việt Nam đương đại loại xe ưu tiên số một không phải là xe cứu thương nhưng là xe ben các loại, còn gọi là xe “vua” lộng hành của các đảng chủ địa phương trong nỗi kinh hoàng khôn xiết của người dân.
Tất cả đều mong nó sớm qua đi như hết ngày rồi lại đêm theo sự biến đổi của hoàn vũ. Những ước mơ giản dị mà xa vời cứ mòn mỏi trôi qua nơi đây. Trong những con người chân chất ấy họ không hận thù và nếu có ai nói lời xin lỗi họ sẽ bảo có gì mà phải tha thứ. Chỉ có những gì thật sự của người dân hãy trả lại cho dân và điều tha thiết đó hy vọng sẽ không là những giấc mơ cuối cùng trong cuộc đời với chính họ.

**