Một chợ trời người ốm đau,
những vật người đầy bệnh hoạn.
Trở về trường và giờ đây trong sự phát triển Hội đồng quản trị nhà trường quyết định bước đầu xây dựng cơ bản để chuẩn bị đưa các máy móc hoặc mua mới hay do sự liên kết đào tạo mà các trường khác ủng hộ rồi sau đó sẽ khấu hao dần dần. Nhưng có tin hành lang cho biết Sở Lao động thương binh đang tìm mọi cách ngăn chặn nếu các thiết bị máy móc hạng nặng trên đường di chuyển mang đến Đà Lạt. Thiện Nam nhận được đầy đủ các thông tin nhờ vào quý phụ huynh có con em là học viên của nhà trường, phần lớn họ trong bộ máy chính quyền nên mọi động tịch gì họ đều từ sự cảm tình riêng tư mà cho chàng biết rõ. Thiện Nam cũng quyết định thành lập các chương trình tin học cũng như anh văn qua multimedia cho thiếu nhi vói cái tên như Trường Hoa Sen đã mở và lấy tên cũng giống như vậy: đó là vườn địa đàng thiếu nhi. Thế nhưng không lâu sau đó có tin từ Ban Nội chính tỉnh Lâm Đồng cho chàng hay, cái tên đó chắc chắn nhà trường này có ý đồ hoạt động tôn giáo. Thế là có lệnh ngầm để tiến hành việc đóng cửa trường. Và quả thật đúng như các tin đồn vào một hôm chính ông Tám, Phó Chủ tịch cùng các chuyên viên trong tỉnh Lâm Đồng đã xuống tận trường và đi vào từng ngõ ngách mà không báo trước để xem có bàn thờ được đặt trên lầu bảy sân thượng của nhà trường hay không. Tất cả bọn họ ra về trong tiếng nói nhỏ với nhau mà Thiện Nam cùng các Thầy cô khác nghe được: không thấy gì cả.
Một ngày thuận tiện Thiện Nam gặp ngay ông bà Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân Tỉnh phụ trách kinh tế, con cái của họ đều theo học tại trường nên cuộc tiếp xúc do các cháu thu xếp rất thân mật. Chàng hỏi về chuyến thăm quá bất ngờ của vị Phó Chủ tịch kia thì ông cho biết có báo cáo phản ảnh trường mang ý đồ hoạt động tôn giáo và đối với Lâm Đồng này đó là điều tối kỵ và nếu thật như báo cáo thì với chính quyền ở đây thà bắt lầm hơn bỏ sót: việc đặt tên cho các lớp thiếu nhi gọi là vườn địa đàng nghe có vẻ tôn giáo quá, tại sao không gọi vườn Các Mác, Lê Nin, có phải xuôi thuyền mát gió hay không, cho nên dù không có ý gì nhưng tình ngay lý gian và chắc chắn mấy ông lãnh đạo ở đây sẽ đóng cửa trường, ông than lên đầy sự tiếc rẻ vì nhờ nhà trường mà con cái ông đã ít ra thoát mù vi tính trong thời đại của nó lại còn nhiều chương trình cao hơn nữa, ông tâm sự và lúc chia tay thêm đôi lời, thôi hãy chờ một cơ hội khác khi trời đẹp, sáng sủa hơn hãy trở lại đây vì theo tôi biết họ đang tiến hành buộc trường ngưng hoạt động cho dù dân chúng sẽ phản ứng nhưng rồi mọi chuyện sẽ chìm xuồng ở nơi đây, rất tiếc tôi cũng sắp về hưu và không giúp được gì cho cô: tất cả đã sai sách hết rồi! Ông than lên khi chào tạm biệt.
Hội đồng quản trị nhà trường đón nhận tin này như một hệ luận tất yếu sẽ xảy ra vì ngay với những thủ tục ban đầu đã thấy sự nhập nhằng, rồi bao nhiêu khê vì lúc nào thay vì hỗ trợ họ luôn cản trở đến làm nản lòng nhà đầu tư, còn nếu có nhiệt tình giúp đỡ thì trong ý đố phải chi tiền cho chúng. Đối với những nhà giáo dục thời lấy đâu lấp cho đủ những khoản tham lam vô đáy này.
Song Thiện Nam vẫn quyết tâm, chàng tiếp tục xây dựng những mối quan hệ để nhà trường hoàn thiện tốt hơn. Rẽ về phía đồi Mai Anh, đó là Bệnh viện Lâm Đồng chàng đến đây cùng Bs Vân, mục đích tạo mối quan hệ tốt vì một nhà trường hoàn chỉnh không thể không có sự chăm sóc sức khoẻ. Song song với việc này Bs Vân muốn tìm hiểu những thủ tục để có thể mở một phòng khám đa khoa tư nhân đầu tiên tại Đà Lạt, rồi tiến đến một bệnh viện tư hoàn toàn, nhất là khoa sản và trẻ em, thành phố Đà Lạt đến thời điểm này vẫn chưa có phòng khám đa khoa cũng như bệnh viện do tư nhân đảm trách. Thế nhưng khi mới vừa đề cập, viên chánh văn phòng ở đây đã la toán lên: Lại chuyện kinh doanh kiếm tiền theo kiểu của bọn tư sản nữa... ở đây chắc chắn điều đó khó khả thi, tôi nhấn mạnh rõ điều quan trọng đó, vì nó cũng là lương tâm của nghề thầy thuốc.
Bà Bs Vân chỉ lắc đầu mỉm cười, Bà như muốn nói với họ một điều gì nhưng rồi lại im lặng vì trong thâm tâm Bà mà sau đó có sự thổ lộ: với loài khỉ chỉ giỏi bắt chước, như vậy đó nhưng nếu nay mai có ông Bí thư trung ương nào hô hào cho mở bệnh viện tư để giải tỏa bớt áp lực đối với bệnh viện công thời chúng lại chạy hô hào nhanh chân hơn ai hết. Cả hai rời khỏi Bệnh viện với bao hình ảnh đập vào ngay trước mắt họ, không có dãy hành lang nào trong giờ hành chánh mà không có người ngồi dày đặc hoặc họ chờ đợi để đến phiên mình được chữa trị, hay là thân nhân đang chăm sóc người thân. Cảnh ngoài chợ Đà Lạt làm sao thì nơi đây không khác mấy, song ngoài chợ không có sự sợ hãi nếu không muốn nói ai cũng vui vẻ trong sự mua sắm, còn nơi đây con người đầy trong hy vọng và thất vọng, nhưng có lẽ sự vô vọng đang bao trùm lên hết thảy nhiều hơn. Người thì la thét vì con cháu họ vừa sinh ra đã bị ngộp thở chết, kẻ khóc vợ vì không được sự quan tâm của Bs trực kịp thời khiến cả mẹ và con đều chết, những trường hợp mổ nhầm từ gan sang mật, từ ruột thừa thành ruột già, mổ bao tử thay vì cắt thận... không biết bao nhiêu trường hợp oan khiên hoặc việc chữa trị không đến nơi đến chốn gây nên những hậu quả không lường trước được mà các công dân nghèo khổ đáng thương phải gánh chịu.
Bs Vân nói, nếu ai đến Việt Nam mà chịu khó đi khắp một vòng ngay tại các bệnh viện thành phố Sài Gòn cũng đủ viết thành tác phẩm về sự khốn nạn khi phải lâm vào cảnh cùng cực mới đến. Bà tiếp về quang cảnh nơi bệnh viện Nhân dân Gia Định thấy mới khiếp đảm, rồi bước sang Bệnh viện ung bứu kế cận, nó không còn là cái chợ nữa nhưng là một nơi trình bày cái mà sự thể hiện của nó đáng ra khi hữu thể có mặt ở cuộc đời không nên có, một chợ trời người ốm đau những vật người đầy bệnh hoạn. Những con người đáng thương đang chờ chết với đủ mọi thứ bệnh nan y mà chỉ sự nhiễm trùng giữa người này và người khác cũng đủ là một sự quan ngại đáng sợ, nhưng các nhà lãnh đạo chỉ muốn tiến lên một thứ xã hội chủ nghĩa không tưởng, còn thực tế cuộc đời không có tí nào là mang tính xã hội giữa con người. Chợ kia nhiều lắm chỉ có một vài người cùi hủi ngửa tay xin lòng trắc ẩn còn nơi đây con người vong thân, bị biến dạng hẳn nơi trái tim của con người.
Chàng đi ngang một phòng nhỏ, nó không phải nhà xác nhưng đang có một phụ nữ vừa chết với nhiều người bao quanh nhất là giới mày râu. Trong sự tò mò chàng và Bs Vân cùng dừng chân lại và lắng nghe, thì ra đó là một cô gái có nhan sắc tuyệt vời dù đã nhắm mắt nhưng khuôn mặt đúng là diệu huyền, cô gái bất hạnh từ thành phố Sài Gòn đến Đà Lạt với hồng nhan của mình nàng đã đãi “Sĩ”, cô chỉ lấy tiền rất ít đủ để trả tiền khách sạn và thế là có bao tao nhân đến với người đẹp rồi bí mật giới thiệu với nhau, như nhiều người thuật lại cô ấy bảo chính yếu là nghệ thuật, và niềm vui... Cho đến khi có tin người đẹp lên xứ anh đào bị trúng gió chết, qua các Bs mọi người mới vỡ lở ra rằng người đẹp đã bị sida vào giai đoạn cuối và muốn trả thù đàn ông xứ sương mù... Bệnh viện không biết nhận chỉ thị từ đâu nhưng đã đặt nạn nhân nằm tại một phòng riêng cũng như bén tin khắp thành phố nhỏ, thế là lần lượt các đoàn người đổ về bệnh viện để tận mắt chứng kiến... Thiện Nam quan sát trong số mặt khách đến nhìn cô gái chết, các đấng nam nhi này thật ra không phải để tỏ lòng thương tiếc nhưng vì sự đau đớn cho chính mình nay mai... thật sự người nào cũng muốn nhìn và xem cho thật kỹ hình hài đó đã từng truy hoan với mình hay không, phần lớn họ với khuôn mặt có thể đoán được là những cán bộ đảng viên có quyền của thành phố, những người trẻ ít hơn, trông người nào ra về cũng trong khuôn mặt đầy thảm hại. Đó là sự lo toan về cái chết không có thuốc chữa của căn bệnh thế kỷ Sida. Đặc biệt trong số đó có họ La, người giàu có hạng tại thành phố nhỏ, không lâu sau các cư dân đều biết ông lâm bệnh nặng vì chứng này.
Theo thống kê quan hệ đồng giới nam có chiều hướng tăng nhanh ở Việt Nam, Ở Hà Nội và Sài Gòn có cả vạn người mắc chứng này, những quan hệ của họ không được bảo vệ rất dễ lây lan HIV, mỗi năm như tăng lên gấp đôi ba lần vào những năm đầu thế kỷ. Còn ma tuý thời phổ biến đến mức cán bộ lãnh đạo trại giam mang cả những viên tân dược này vào bán ngay trong các trại cai nghiện. Người ta còn kháo nhau vợ của viên Bộ trưởng Quốc phòng Văn Tiến Dũng, người lãnh đạo đoàn quân xâm chiếm miền Nam còn dùng máy bay của nhà nước đi buôn lậu ma tuý, quý hồ dân thường những ai có thể đều thử làm một chuyến rồi sau đó cả đời chỉ ngồi mà hưởng không phải làm gì nữa!
Trên đường về, Bs Vân nhớ lại một người bạn năm xưa hiện đang cư trú gần bệnh viện và cùng Thiện Nam ghé vào thăm, bầu trời Đà Lạt dù vào giữa trưa cũng chỉ hanh hanh nóng, họ mừng rỡ, người bạn đồng nghiệp này đã về hưu không còn hành nghề nữa và chỉ chăn nuôi với đồng lương hưu. Họ cùng nhau ra xem mấy con lợn và thấy con nào cũng đỏ tươi, khiến cả Thiện Nam và Bs Vân khen người bạn quả là có tay nuôi đáo để. Thế nhưng bà Bs cao niên ghé tai nói nhỏ điều gì đó với Bs Vân, Thiện Nam chỉ thấy Bs Vân trợn mắt lên cho đến khi rời khỏi nhà bà bạn, câu chuyện mới được tiết lộ, việc chăn nuôi bắt đầu khi còn làm ở bệnh viện và bây giờ các học trò ở khoa sản của bà vẫn như thế... luôn mang về biếu mỗi ngày các bào thai bị sẩy, nhất là nhau của các cháu bé sau khi sinh. Tất cả bà cho vào thùng cháo heo khiến chúng tăng trưởng rất nhanh cũng như da thịt đỏ au đến thế. Thiện Nam nhớ lại khi đất nước mới thống nhất chàng cũng chứng kiến cảnh này khi các Bs từ miền Bắc vào Nam và giành giựt các hài nhi bị sẩy thai cũng như nhau con trẻ mang về cho heo ăn là chuyện có thật và nay gần nửa thế kỷ dưới cái triết lý sống của những kẻ vô thần dường như bao giờ cũng vậy, vẫn không có gì thay đổi trong yếu tính của nó. Bà Vân còn nhấn mạnh chuyện ấy nghĩ ra cũng không có gì lạ, ngày xưa lúc còn ở chiến khu bà vẫn thường nghe kể về Trung tướng Việt cộng Nguyễn Bình khi đãi bạn không có gì ăn đã dùng xác nhau phụ nữ đãi ông Hoàng Quốc Việt, ủy viên Bộ chính trị, một lãnh tụ Cộng sản Việt Nam, nghĩa là sau khi đã vét hết nước máu ngâm rượu chỉ còn cái bã, cả hai đều cảm thấy rất ngon và ăn rồi thấy khoẻ. Theo lời tường thuật lại của chính người thân trong gia đình họ.
Thiện Nam trở lại bệnh viện thành phố lần nữa, không phải ký kết điều gì, nhưng chàng nhận thấy ở đây có một cái gì đó khiến lòng trắc ẩn trong chàng có sự thôi thúc. Từ trường đến bệnh viện, dọc hai bên phố người lấn đường mua bán một cách ngang nhiên bày biện hàng hoá như rau quả, trái cây, thịt cá... tràn lan ra đường nhất là khu vực chung quanh các chợ, lại thêm vài chiếc xe rác lố nhố rất hôi hám nhơ bẩn. Thật là không mỹ quan tí nào với một thành phố xứ Anh đào.
Theo thống kê, hiện ở Lâm Đồng có gần tám ngàn điểm vi phạm hành lang an toàn đường bộ chưa được giải quyết. Phần lớn các điểm vi phạm này là do các hộ dân sống gần các quốc lộ, tỉnh lộ gây ra không tính đến sự hỗn mang bày bán trong khắp các thành phố như Đà Lạt.
Khi Thiện Nam đi ngang qua Hồ Xuân Hương, người ta đang phát hiện một thi thể đang nổi trên mặt hồ, ngay trước thao trường Lâm Viên, đó là thi thể của một người thiều nữ hãy còn rất trẻ và đã có dấu hiệu thối rữa, như bao người qua đường, chàng đứng lại trong ngậm ngùi như một lời chào tạm biệt rồi tiếp tục ra đi, nạn nhân cũng chưa có người thân đến nhận diện có lẽ từ xa đến, trong bộ quần jeans màu xanh hãy còn mới. Thành phố nhỏ này những vụ chết oan như thế vẫn luôn thường xảy ra từ Đồi Thông Hai Mộ đến Thung Lũng Tình Yêu, Hồ Than Thở, Hồ Đa Thiện, Thác Cam Ly...
Và kìa bệnh viện nơi nỗi đau của những người chờ chết, hình ảnh ở bệnh viện tim thành phố Sài Gòn mà chàng có dịp cùng thăm quan với nhiều Bs, những con người nằm dài trên các hành lang mệt mỏi chờ đợi không biết đến bao giờ mới được phẩu thuật khi số bệnh nhân tim mạch tăng quá đông. Thậm chí nhiều người dù có tiền, nhưng với cả ngàn trường hợp đang chờ đợi để được mổ so với tỷ lệ chưa đến chục ca mỗi ngày... đã phải từ giả cõi đời trong những nỗ lực cuối cùng để ở lại cùng với cuộc trần này.
Nạn thuốc giả tràn lan đi sâu vào các bệnh viện đến ngay Bộ Y tế cũng phải lên tiếng, thế nhưng nó đã là một sự liên kết giữa các giám đốc bệnh viện với nhiều công ty dược. Thậm chí có những bài phóng sự phát hiện bệnh viện nuôi bệnh để thu tiền? Một ca phẩu thuật bị sót gạc bông gòn, dẫn đến viêm xương và theo điều tra của các phóng viên tại một bệnh viện ở thành phố Huế, nhiều bệnh nhân đã tốn kém hàng chục triệu đồng nhưng bệnh vẫn không khỏi, dẫn đến tiền mất tật mang. Càng chữa bệnh càng nặng! Một trường hợp khác cũng ngay tại bệnh viện Nguyễn Văn Thái, Thành phố Huế, bệnh nhân bị gãy xương tay, sau quá trình chữa trị hơn mười tháng thì trầm trọng hơn. Với số tiền chữa trị lên gần năm chục triệu đồng Việt Nam, thật là số tiền to lớn với người dân lương thiện xứ này, nhưng vẫn không khỏi, nên anh quyết định chuyển qua một bệnh viện khác, thế nhưng các bác sỹ tại đây đã không cho lập hồ sơ chuyển viện khiến việc xô xát đã xảy ra lớn chuyện gây náo loạn cả bệnh viện phải nhờ công an đến can thiệp. Theo các nạn nhân, chính tài xế các xe cứu thương cũng là những con cò “dễ sợ” nói theo tiếng Huế, chúng chỉ chở những bệnh nhân đến những nơi có tiền cò và thường là các bệnh viện lừa đảo.
Hằng ngày trên các báo, hơn sáu trăm tờ trên khắp đất nước nhan nhản các thông tin tiêm phòng chống các loại bệnh với vắc xin này nọ gây chết người và đều có chung câu kết của cơ quan chức năng:
-Rút kinh nghiệm làm rõ nguyên nhân!
Hoặc ngộ độc thực phẩm ở các nhà trẻ, trường học, công ty... đều có chung câu kết của cơ quan chức năng:
-Rút kinh nghiệm làm rõ nguyên nhân!
Và điều này mới lạ, một bệnh nhân là nữ đã ba mươi chín năm không có hậu môn, hành nghề dạy học ngay tại thành phố có tên của lãnh tụ vĩ đại, dưới chế độ Cộng sản hàng mấy chục năm mới được phát hiện chuẩn bị lên bàn mổ mà là tự phát hiện đi tìm nơi mổ an toàn. Khi các báo đưa tin song không biết có bao người nhận ra các sự chăm sóc y tế ban đầu được đặt trên nền tảng nào ở đâu, nhất là việc khám sức khoẻ hàng năm cho giáo viên, các Bs đã khám chỗ nào?
Đà Lạt trăng mờ, có lẽ vì thế mà khắp thành phố không được sáng lắm dù là ban ngày, Thiện Nam dừng chân ngồi xuống dựa tường vào hành lang một cách mệt mỏi như bao thân nhân của nhiều gia đình, những lời than oán khẽ rỉ tai nhau, những câu chuyện lạ gọi là sự cố xảy ra liên tiếp ở bệnh viện mà họ được nghe hoặc chứng kiến như một em bé đi vá màng nhĩ thì bị cắt amidan, những vụ hộ lý, y tá sơ suất làm các bé sơ sinh bị bỏng nặng rất thường xảy ra. Song tất cả đều có câu kết giống nhau của cái gọi là xử lý, rút kinh nghiệm rồi đâu vẫn vào đó. Một bà cụ đang ngồi canh chừng cháu trong phòng hồi sức kể cho Thiện Nam nghe câu chuyện thương tâm của chính bà: đó là cháu bé sơ sinh suýt vào nhà xác. Sản phụ là con gái bà sinh hai bé gái, bé thứ nhất tử vong, bé thứ hai chỉ bị ngạt, thế là cả ê kíp trực cho rằng em bé đã chết và gọi gia đình mang về chôn cất... Bà cụ cho biết thêm trong nước mắt: họ gói cả hai bé lại và mang để ngoài hành lang, đến khi hộ lý sắp đưa hai bé vào nhà xác, chính bà ngoại đề nghị được nhìn mặt các cháu lần cuối thì phát hiện cháu vẫn còn thoi thóp thở... thế rồi tiếng nấc của bà trong nức nở không nói được nữa...
Một người nữ có nhan sắc tưởng Thiện Nam là nhà báo nên nhấn mạnh cho biết các bí mật kỳ quái xảy ra ở bệnh viện còn hơn thế nữa, đó là các Bs không chỉ nhận hối lộ mà còn quấy rối tình dục nhân viên cũng như người nhà bệnh nhânrất phổ biến và đã có đơn thư tố cáo cũng như được đưa lên báo như tại một bệnh viện thuộc thành phố Qui Nhơn, các bác sỹ đã lạm dụng tình dục các nhân viên y tế cũng như người nhà của bệnh nhân trong một thời gian lâu dài...
Từ khoa sản đến khoa ngoại và khu cấp cứu nhiều bệnh nhân nằm la liệt từ các trạm y tế địa phương chuyển về do hậu quả của việc chích ngừa với những loại thuốc đã hết hạn sử dụng hoặc các danh mục không còn bảo đảm an toàn. Nhìn cảnh này khiến trong ý nghĩ của Thiện Nam liên tưởng đến Hội nghị quốc tế về kiểm soát bệnh dại ở Châu Á lần thứ tư tại Hà nội vào đầu thế kỷ hai mươi mốt do WHO và Hiệp hội Merieux đồng tổ chức đã đưa ra nghị quyết kêu gọi các nước Châu Á đang sản xuất vắcxin từ mô não ngừng sản xuất. Thế nhưng Việt Nam còn yêu cầu được sản xuất và cần có lộ trình đến nhiều năm nữa... Những bệnh nhân đang bị kháng thuốc, họ sốt, đau nhức, mệt mỏi, ói mửa, ngứa, ban đỏ, đau cơ, khớp... nhiễm trùng toàn thân.v.v. Bệnh tay chân miệng ở trẻ em gia tăng bất thường ở các miền núi, người dân tộc hầu như không có em nào không lỡ miệng, loét tay chân... nhiều khi đến bệnh viện để tiêm ngừa hoặc chữa trị vẫn phải liều mạng với vắxin có thể dẫn đến nhiều nguy cơ như biến chứng từ ngừa dại trở thành viêm não, bại liệt toàn thân rất đáng sợ.
Các Bs đi ngang qua len giữa những con bịnh trong yên lặng. Thiện Nam suy nghĩ có lộ trình nào không để giải quyết những vấn nạn này? Khi người dân cùng thầy thuốc đang phải đánh cược sức khoẻ, sinh mạng của mình với bao loại thuốc không kiểm định. Hậu quả thấy rõ qua những con chim xệ cánh gồm toàn các trẻ em sau khi chích ngừa đã dẫn đến teo cơ delta, hoặc cả một vùng nông thôn mắc các chứng bệnh giống nhau như cùng nổi khối u lên mặt, có thể do đột biến về gene từ thuốc trừ sâu, với nhiều loại khí độc hại thải ra một cách vô tội vạ. Trên đường quốc lộ từ Đà Lạt về Sài Gòn chàng thường xuyên chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của những lò gạch hai bên đường và chỉ việc xe chạy ngang qua cũng đủ nước mắt mũi có mùi cay, ngực khó thở, da bỏng rát... và theo các phóng sự từ các báo địa phương các cư dân lân cận đều mắc phải các chứng suy hô hấp và môi trường với những loại cây ăn trái thời tàn lụi dần.
**