Cái 'lưỡi bò' nhân dân tệ !
Nguyễn Quang
Trung quốc đã ngang ngược lấy hết nước sông Mekong để chạy các đập lớn, đập nhỏ cho lợi ích riêng tư, mà không đoái hoài gì tới những hiểm họa khốn cùng cho đồng loại thuộc các quốc gia ở hạ nguồn.
Con đường phát triển của Trung quốc là thế đó! Những dấu chấm than tràn ngập các trang bình luận nếu người dân từ châu Phi đến châu Á đã từng có liên quan đến Trung quốc được viết lên ý nguyện của mình.
Tưởng cũng nên nhắc lại, bên lề hội nghị thường niên Bộ trưởng Thương mại ASEAN tại Đà Nẵng, hôm 26-8, Bộ trưởng thương mại Trung Quốc Trần Đại Minh một lần nữa nêu vấn đề đưa đồng nhân dân tệ vào sử dụng tối đa trong các thương vụ giữa nước này và các nước thành viên ASEAN.
Từ cuối năm 2008, trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế - tài chính thế giới, Trung Quốc đã bắt tay thực hiện một loạt hành động để quốc tế hóa đồng nhân dân tệ. Tại Saint Petersburg, năm 2009 Trung Quốc đã ráo riết vận động để thay thế đồng đô la Mỹ bằng một phương tiện thanh toán quốc tế khác, trong đó đồng NDT chiếm một vai trò nhất định, ngày càng lớn hơn. Thời điểm đó, người ta đã đặt vấn đề về tham vọng bá chủ của đồng NDT trong thanh toán quốc tế, và một cấu trúc quyền lực mới trong hệ thống tài chính với vai trò lớn hơn của Trung Quốc. Song, tuyên bố chung của cả hai hội nghị đó đều không có nội dung gì về vấn đề này, chứng tỏ các nước chưa chấp nhận đề nghị đó.
Và chuyện không phải nại đến các chuyên viên kinh tế sẽ có một lời khuyên vì ai cũng thấy rõ tính khả tín và sự rủi ro khi chấp nhận đồng tiền với những ý đồ quá lộ liễu, một thứ ‘bẫy nhân dân tệ’ đó là khi dùng nó sự lệ thuộc khó thoát ra được. Cụ thể nhìn vào thực trạng buôn bán làm ăn giữa ASEAN sẽ thấy rõ, Trung Quốc là nước xuất siêu với ASEAN trong một thời gian dài và chưa có dấu hiệu là Trung Quốc sẽ chấp nhận trở thành một nước nhập siêu đối với ASEAN, một cuộc chơi không ‘fair play’ tí nào vốn là sở trường của Trung quốc! Như vậy, dự trữ nhân dân tệ của các nước ASEAN hầu như bằng không. ASEAN sẽ lấy đâu ra NDT để thanh toán với Trung Quốc và với nhau?
Tất nhiên, không thể phủ nhận vai trò của đồng NDT sẽ tiếp tục tăng lên trên toàn thế giới và trong quan hệ với ASEAN, nhưng bắt buộc các nhà tài chánh các quốc gia đều phải thận trọng và một cách chuyên nghiệp.
Gợi ý của Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Trần Đại Minh là một nỗ lực tiếp theo để thực hiện mục tiêu của Trung Quốc từ nhiều năm nay nhằm thúc đẩy việc nâng cao vị thế của đồng NDT và giảm bớt vai trò của đồng đô la Mỹ trong thương mại quốc tế.
Chuyện ‘ưu thắng liệt bại’ trong cán cân thương mại là lẽ thường trong một thế giới đang hình thành ‘thế giới hình thành thế giới’, nhưng cần nhận rõ đâu là tham vọng cùng tính khả thi, nhất là niềm tin vào đồng nhân dân tệ!
Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc khoảng 2500 tỷ USD, lớn nhất hành tinh, nhưng lại rất nhỏ bé so với dự trữ của Mỹ bằng đồng USD. Nhất là với nguồn tin từ các ngân hàng Thụy sĩ các cá nhân ở Trung Quốc có con số gởi tương đương với số lượng này! Tiền lớn này từ đâu mà ra nếu không là từ tham nhũng, rửa tiền, tước đoạt từ nhân dân trên danh nghĩa nhân dân?
Các thể chế tài chính - ngân hàng của Trung Quốc không có các công nghệ và dịch vụ có chất lượng cao để bảo đảm thanh toán một cách nhanh chóng, an toàn và thuận lợi!
Theo các chuyên gia tài chính: đồng nhân dân tệ tuy mạnh về mặt tỷ giá nhưng hệ thống tài chính - ngân hàng của Trung Quốc lại không ổn định và hàm chứa những nguy cơ cao, trong khi đó, chính sách tiền tệ của Trung Quốc rất khó tiên lượng và không nhất quán. Do đó, sẽ còn lâu đồng NDT mới có thể được xem như một đồng tiền thanh toán quốc tế.
Từ đồng tiền không ổn định theo lực nội tại của chính mình, nhưng luôn muốn áp đặt bá quyền lên các quốc gia khác về mọi mặt mà chính ngay cả nội tình bên trong chính của Trung Quốc đã tạo nên một sự bất ổn định cho toàn hành tinh và trước hết chính người dân Trung Quốc phải gánh chịu.
Gia tăng nhiệt độ là tình trạng đe dọa chung cho toàn cầu, riêng đối với VN, vấn đề “phù sa ngập mặn”. Khi mực nước sông xuống thấp, nước biển sẽ tràn vào các vùng đồng bằng gây thất bát mùa màng, giết hại các thủy sản như tôm, cá, và làm các đồng cỏ nuôi gia súc trở nên héo vàng vì không đủ nước.
Theo tin của RFA ngày 2-6-10, tình hình lương thực ở VN có nguy cơ bi đe dọa do ảnh hưởng của môi trường. Theo tính toán sơ bộ thì hơn ¼ diện tích đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ bị ngập mặn, tức là đất trồng lúa sẽ có một triệu ha không trồng trọt được, và mất khoảng 7-8 triệu tấn lương thực nên sẽ phải nhập cảng.
Chúng ta biết rằng đa số đất đai nông nghiệp VN ở đồng bằng Cửu Long và sông Hồng Hà VN rất thấp, nếu mực nước biển dâng lên từ 75cm tới 1 m thì an ninh lương thực của VN sẽ bị đe dọa.
Từ nhiều năm nay, VN đã có hiện tượng xâm nhập mặn, nhưng năm nay, nước mặn lấn sâu lên phía thượng lưu nhiều hơn những năm về trước. Hàng năm, chỉ có khoảng 20 m từ phía biển lên, nhưng năm nay có khi lên tới 40 m hoặc hơn nữa. Mối lo nhất của VN hiện nay là nước biển dâng ngập đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng.
Về nguyên nhân là do 5 nước ở thượng nguồn sông Mekong lấy nhiều nước hơn để chạy các nhà máy thủy điện, từ ngày TQ xây liên tiếp các đập thủy điện, lấy những khối nước khổng lồ từ sông Mekong vào bề chứa để chạy máy thủy điện, thì VN cũng như những nước ở cuối nguồn con sông Mekong phải gánh chịu những hiểm họa do sông Mekong thiếu nước.
Theo “The Mekong in Peril” của báo Prashanth Parameswaran Thái Lan, ngày 2-6-10, và “China New Dam as water hog”, của USA Today ngày 4-21-10 thì cho tới năm 2010, TQ đã xây xong 3 đập: đập Manwan 1,500MW, đập Daichaosan 1,350 MW, và đập Xiaoman 4,200MW. Đập Xiaoman có diện tích hồ chứa hơn 190 km2 và dung tích 15 tỷ mét khối. Đập này đã bắt đầu lấy nước sông Mekong vào bề chứa từ năm 2009, và sẽ lấy đủ nước cho hồ vào năm 2012. Hiện TQ đang dự trù xây thêm 3 con đập bực thềm nữa, theo kế hoạch 14 con đập bức thềm, sẽ được hoàn thành tại Vân Nam.
Không những chỉ xây đập thủy điện trên sông Mekong chảy qua tỉnh Vân Nam, TQ còn xây dựng những con đập trên khúc sông Mekong tại đất Lào (đập Pak Beng 1,320 MW,và Sanakham 1,000 KW), và Cam Bốt (Sambor 2, 600 KW), với chi phí trên 5 tỷ đô la.
Trước mối đe dọa sông Mekong cạn dòng do chuỗi đập đầu nguồn ở Vân Nam, 4 quốc gia ở cuối nguồn gồm Thái Lan, Lào, Cam Bốt, và VN đã họp Hội Nghị thượng đỉnh Mekong ở Hua Hin, Thái lan. Thủ Tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva tuyên bố trong diễn văn khai mạc rằng “Sông Mekong đang bị đe dọa nghiêm trọng vì sự lạm dụng nguồn nước và hậu quả của biến cố khí hậu. Nếu không có một chính sách khai thác thận trọng và hợp lý các nguồn tài nguyên sông Mekong, con sông hùng vĩ này, không thể nào sống còn”.
Trung Quốc, không hề thông báo, hay quan tâm tới những hiểm họa xảy ra cho những quốc gia ở hạ nguồn. Trung Quốc cũng từ chối không tham gia các Hiệp hội về sông Mekong vì e ngại các điều khoản trong hiệp hội này sẽ ràng buộc TQ. Để trả lời cho việc mực nước hạ lưu sông Mekong xuống thấp, TQ cứ nằng nặc giải thích rằng “đó là do khí hậu, thiếu mưa, và hạn hán”. TQ cũng phủ nhận những khẳng định của các nhà môi sinh và tuyên bố những lượng gía về tác hại của những con đập Vân Nam là hoàn toàn không có cơ sở.
Quả thật, TQ cũng tự tung tự tác, chèn ép các nước láng giềng trên biển Đông!
Sự thành công của TQ là một đại họa cho các nước láng giềng và nhiều quốc gia nhược tiểu khác !
Vậy những quyết sách theo đường lối mới là gì?
Ở Việt Nam có từ ‘nâng cấp’ như máy vi tính thế hệ cũ thay vì vứt đi, song vẫn còn tiếc nên nay thay thế bộ phận nầy, mai thêm bộ phận khác, báo chí Hà Nội trong những ngày qua hoan hỷ trong quan hệ với Mỹ nhưng đây vẫn chỉ là một sự nâng cấp cho cái bộ máy đang thối rữa.
Vậy chính yếu cốt lõi của vấn đề là tự do, dân chủ, nhân quyền cho người dân. Đó là yếu tính sống còn để dân tộc tồn tại bền vững!
Tất cả chỉ là những từ hoa mỹ, sáo ngữ như "đa dạng hóa, đa phương hóa các mối quan hệ quốc tế"…Trong khi nền tảng của vấn đề là đa nguyên, đa đảng để người dân có cơ hội sáng tạo và phát triển.
Ai cũng giương cao ngọn cờ ‘Lợi ích quốc gia trên hết!’, nhưng xin hãy ‘ngồi vào bàn để biết bữa tiệc ngon hay dở’ – Bữa tiệc dân chủ, mỗi người dân tự do chọn lựa qua lá phiếu của mình!
Nguyễn Quang
